De patella (afbeelding I, no.1) is een sesambeen in de pees van de M. Quadriceps, dit is de dijbeenspier aan de voorkant van het dijbeen. Tijdens beweging van de knie glijdt de patella in een gleuf in het dijbeen (trochlea, afbeelding I, no.2).
0m een goed functionerend kniegewricht te hebben is het noodzakelijk dat dit glijden naar behoren gebeurt. Indien de patella naar de binnen- dan wel de buitenzijde van de trochlea schiet spreken we van patella luxatie, resp. naar mediaal of lateraal.
Indien de patella luxeert zal het dier in meer of mindere mate kreupel lopen en soms door de knie zakken. Toch komt het ook voor dat het dier in geringe mate last heeft van de patella luxatie en het soms even trekken met de achterpoot als enig zichtbaar verschijnsel is waar te nemen.
Patella luxatie komt frequent voor bij de volgende rassen; de Engelse en
Franse Bulldog, de dwergkees, de Yorkshire Terriër en dwergpoedels. Ook bij
andere rassen kan er patella luxatie optreden.

We kunnen de patella luxatie in vier graden van ernst onderverdelen:

Graad 1: Incidenteel luxeert de patella die weer spontaan door het strekken van het been terug in de trochlea komt Bij rotatie van het scheenbeen kan de patella met de hand geluxeerd worden.

Graad 2: Regelmatig optredende luxatie met duidelijke problemen. De geluxeerde patella kan zonder hulp weer terugkomen in de trochlea.

Graad 3: Continu aanwezige patella luxatie, waarbij het mogelijk is met de hand de patella weer in de trochlea te krijgen.

Graad 4; Continu aanwezige patella luxatie, waarbij het niet mogelijk is met de hand de patella weer in de trochlea te krijgen.

Daarnaast is het mogelijk om een onderverdeling te maken naar de zijde waarna de patella luxeert. Gebeurt dit naar de binnenzijde van de knie dan noemen we dit een patella luxatie naar mediaal, gebeurt dit naar de buitenzijde van de knie dan noemen we dit een patella luxatie naar lateraal.

De oorzaak van de patella luxatie naar mediaal, zoals we die zeer frequent zien bij o.a. de Engelse Bulldog en de Bordeaux dog is niet in een zin te vangen. Zowel erfelijke aanleg als milieufactoren zijn hierop van invloed. Onder milieufactoren worden onder meer verstaan; overgewicht, te veel en verkeerde beweging en veel
springen. Onder erfelijke aanleg vallen de "constructie fouten" zoals daar zijn (zie figuur 2):
1. Afwijkende stand van de heupkop en -hals, waardoor een O-benige stand op kan treden.
2. Onderste derde gedeelte van het dijbeen is naar binnen gebogen.
3. De groeve van de trochlea is erg ondiep in aanleg
4. Ontwikkelingsstoornis van de binnenste rolkarn van het dijbeen, waardoor deze te klein blijft.
5. Het naar binnen gedraaid zijn van de plaats waar de kniepees aanhecht.
6. Een buiging van het scheenbeen naar binnen toe.
7. Naar binnen staan van de voeten.
Niet alle "constructiefouten" hoeven gelijktijdig voor te komen. Ook het voorkomen van een of twee fouten kan de ontwikkeling tot patella luxatie naar mediaal geven. De behandeling voor patella luxatie naar mediaal is
sterk afhankelijk van de leeftijd waarop het dier klachten
ten krijgt, de klachten die het dier van de patella luxatie heeft en de graad van patella luxatie. Zo kan de behandeling uiteen lopen van medicamenteuze aanpak met gerichte training tot een ingrijpende operatie, waarbij de trochlea wordt verdiept en de aanhechting van de kniepees naar buiten wordt verplaats, zodat weer een rechte lijn wordt verkregen tussen dijbeenspieren, patella en aanhechting van de kniepees. De behandeling kan per dier zeer verschillend zijn. In overleg met de eigenaar wordt naar de beste oplossing voor uw huisdier gezocht.
Daar de kans erg groot is dat een dier die lijdende is aan patella luxatie ook nakomelingen kan geven die last hebben van patella luxatie, moot men zeer terughoudend zijn met het fokken van dieren die lijdende zijn aan deze aandoening. Dit om verdere verspreiding binnen het ras te voorkomen. Door niet alleen te selecteren op het wel of niet aanwezig zijn van patella luxatie, maar vooral ook door te selecteren op rechte beenstand, voldoende hoeking en juiste stand van de ondervoeten kunnen we het voorkomen dat patella luxatie steeds frequenter voor gaat komen.

Dierenkliniek Sleeuwijk